Wszechobecność wirusa Sars-CoV-2 można odczuć w dzisiejszym świecie na każdym kroku. Codziennie towarzyszą nam maseczki, doskwiera konieczność zachowywania szczególnych środków ostrożności, jak i respektowania rozmaitych ograniczeń, o których kiedyś nie było mowy.

Również w aspekcie gospodarczym bardzo łatwo można dostrzec destrukcyjne działanie koronawirusa. Co raz więcej zarówno przedsiębiorców jak i konsumentów posiada w obecnym czasie problemy z regulowaniem swoich zobowiązań finansowych. Dlatego też co raz więcej osób rozważa ogłoszenie upadłości konsumenckiej.

Upadłość konsumencka stanowi rozwiązanie prawne dla osób, które nie prowadzą działalności gospodarczej, a jednocześnie zaciągnięte zobowiązania przekraczają ich możliwości finansowe, przez co stali się oni niewypłacalni. Ogłoszenie upadłości pociąga za sobą dwojakie rozwiązanie, mianowicie może dojść do próby spłaty zaciągniętych zobowiązań  przez dłużnika, jak i również umorzenia posiadanych przez niego długów w całości lub odpowiedniej części.

Zmiany w upadłości konsumenckiej:

Ustawa prawo upadłościowe doczekała się nowelizacji w marcu 2020r. Wprowadziła ona istotne zmiany dotyczące upadłości konsumenckiej. Samo ogłoszenie upadłości staje się obecnie znacznie prostsze, natomiast efekt oddłużenia nie jest jednak w każdym przypadku gwarantowany.

Główna zmiana tyczy się rezygnacji z badania przez Sąd winy dłużnika w doprowadzeniu do stanu niewypłacalności oraz jego pogłębianiu. Elementy te będą badane na kolejnym etapie postępowania. Wina dłużnika nie stanowi więc obecnie przeszkody w ogłoszeniu upadłości. Wpływa ona natomiast na ustalenie warunków oddłużenia. Efektem powyższego jest fakt, iż upadłość konsumencka stała się rozwiązaniem dostępnym praktycznie dla każdej osoby mającej wolę z niej skorzystać.

Co to takiego upadłość konsumencka

Inaczej można rzec bankructwo. Mechanizm owej czynności polega bowiem na dosłownym pozbyciu się wszystkiego co posiadamy, zarówno aktywów jak i pasywów. Niektórzy podsumowują, że jest to rozpoczęcie swojego życia od nowa, co w pewnych względach wydaje się być tezą właściwą. Często dłużnicy decydują się na owy krok, ponieważ stanowi on wyjście ze wszystkich długów. Jednak podkreślenia wymaga fakt, iż upadłość może być ogłoszona również w stosunku do osoby, która posiada choćby jeden kredyt. Istotnym warunkiem jest bowiem brak możliwości spłaty swoich zobowiązań, choćby w liczbie pojedynczej ale i tak przewyższający możliwości dłużnika. Nie ma również znaczenia wielkość zadłużenia, czyli kwota która stanowi zobowiązanie dłużnika.

Upadłość konsumencka – cele

Gdy wspomina się o celach jakie ma spełniać upadłość konsumencka należy wspomnieć przede wszystkim o dwóch najważniejszych. Jest to oddłużenie oraz odzyskanie należności.

Z osiągnięciem pierwszego wspomnianego celu mamy do czynienia praktycznie zawsze, ponieważ gdy dochodzi do ogłoszenia upadłości na dłużniku przestają ciążyć zobowiązania, natomiast do windykacji należności niekoniecznie dochodzi w każdym przypadku. Gdy bowiem dłużnik nie posiada żadnego majątku tj. nieruchomości, środków pieniężnych itd. niemożliwe jest w żaden sposób wyegzekwowanie należności, dług można w takim przypadku jedynie anulować.

Upadłość ma skutkować tym, że dłużnik staje się wolny od wszelakich zobowiązań. Może to nastąpić poprzez umorzenie całości zobowiązań lub ich spłatę. W wyniku postępowania upadłościowego dochodzi do likwidacji majątku dłużnika aby móc sprostać wymaganiom finansowym w stosunku do wierzycieli. Za likwidację majątku odpowiada syndyk.

Warunki ogłoszenia upadłości

Praktycznie każdy, kto ma problemy ze spłatą swoich zobowiązań może starać się o ogłoszenie upadłości. Jednakże z wnioskiem może wystąpić indywidualna osoba, można tego dokonać jedynie we własnym imieniu. Od roku 2020 również osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą składać wnioski o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Wcześniej owa możliwość była wykluczona.

Kolejnym warunkiem jest posiadanie charakteru niewypłacalności. Dłużnika musi charakteryzować to, że nie stać go na spłatę jego obecnych zobowiązań. Taki stan rzeczy powinien utrzymywać się przez co najmniej trzy miesiące.

Dalszym warunkiem jest posiadanie choćby jednej wierzytelności, z którą występują problemy w spłacie. Oczywiście może występować większa ilość zobowiązań, których dłużnik nie jest w stanie zrealizować, natomiast minimalnie musi to być jedno zobowiązanie.

Warunek następny stanowi brak faktycznego ogłoszenia upadłości w stosunku do dłużnika w ciągu ostatnich dziesięciu lat poprzedzających złożenie obecnego wniosku. Jeśli uprzednio złożony wniosek nie doprowadził do ogłoszenia upadłości, można złożyć go ponownie.

Aby została ogłoszona upadłość konsumencka, będąca przejawem woli samego dłużnika musi zostać sporządzony oraz opłacony przez niego wniosek.

Ważna kwestia to również warunki jakich nie trzeba spełnić przy ogłaszaniu upadłości konsumenckiej. Mianowicie, nie trzeba posiadać majątku. Celem upadłości jest uwolnienie konsumenta od zadłużenia niezależnie od tego czy jest on w posiadaniu majątku czy nie posiada żadnych funduszy, z których mógłby dokonać spłaty. Kolejny problem to doprowadzenie do niewypłacalności w sposób celowy lub istnienie w tej materii przypadku. Wina dłużnika w tej kwestii wpływa już nie na sam fakt ogłoszenia upadłości ale na okres rzeczywistego czasu jaki będziemy zobowiązani spłacać zadłużenie.

Wniosek upadłościowy

Wniosek o ogłoszenie upadłości może zostać złożony wyłącznie przez samego dłużnika. Jednakże, gdy osoba fizyczna była w przeszłości przedsiębiorcą wniosek może złożyć też wierzyciel, również po zaprzestaniu prowadzenia przez dłużnika działalności gospodarczej.

Wniosek składany jest na określonym formularzu. Właściwym dla jego złożenia jest sąd rejonowy zamieszkania dłużnika.

Każdy wniosek musi zostać wypełniony zgodnie z obowiązującym stanem faktycznym, nie można zatajać prawdy o posiadanym majątku bądź dłużnikach, w przeciwnym razie mogą zostać wyciągnięte poważne konsekwencje.

Wniosek powinien zawierać takie informacje jak:

1)    oznaczenie sądu

2)    dane identyfikujące dłużnika

3)     żądanie wniosku

4)    aktualny i zupełny wykaz majątku

5)    spis wierzycieli

6)    spis wierzytelności spornych

7)    informacje o osiągniętych przychodach

8)    informacje o kosztach utrzymania

9)    informacje o czynnościach pranych 

10)    uzasadnienie wniosku

11)    dowody 

12)    załączniki

13)    oświadczenie o prawdziwości danych

14)    podpis osoby wnoszącej wniosek

15)    odpis wniosku

16)    opłata sądowa

Od wniosku o upadłość konsumencką musi zostać również uiszczona opłata w wysokości 30,00 zł. W sytuacji gdy majątek osoby zgłaszającej wniosek jest niezwykle mały oraz gdy nie występują jego płynne fundusze – koszty są pokrywane tymczasowo przez Skarb Państwa.

Przebieg postępowania upadłościowego

Możemy wykazać kilka etapów w jakich przebiega postępowanie upadłościowe.

W pierwszej kolejności dochodzi do wspomnianego już powyżej sporządzenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Sporządzony wniosek składa się w siedzibie Sądu. Do wyboru pozostaje oczywiście droga listowna bądź osobiste jego dostarczenie. W dalszej kolejności Sąd po rozpatrzeniu złożonego wniosku podejmuje decyzję o ogłoszeniu upadłości. Gdy to już nastąpi a jednocześnie gdy możliwa jest spłata przez dłużnika istniejących zobowiązań, dochodzi do ustalenia planu spłaty zadłużenia.

Wydane postanowienie o ogłoszeniu upadłości otrzymuje zarówno upadły jak i wyznaczony na potrzeby postępowania syndyk. W zależności od tego czy dłużnik posiada majątek czy występuje jego brak można przyjąć wdrożenie dwóch różnych rozwiązań. Pierwsze z nich to całkowite umorzenie posiadanego zadłużenia, natomiast drugie to ustalenie planu spłat wierzycieli lub zastosowanie warunkowego umorzenia zobowiązań.

Weryfikacji podlega również fakt, czy dłużnik swoim lekkomyślnym działaniem doprowadził do niewypłacalności, czy miało to miejsce z przyczyn losowych.

Jeśli niewypłacalność powstała w efekcie działania świadomego, plan spłaty będzie obejmował okres od trzech do siedmiu lat, natomiast gdy jej powstanie miało miejsce z przyczyn niezależnych, maksymalny czas spłaty zobowiązań może wynieść 3 lata.

Może również dojść do zawieszenia spłaty istniejącego zadłużenia. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy przeszkoda w spłacie zobowiązań jest trwała dla dłużnika, ale istnieją pewne szanse na poprawę jego sytuacji w niedługim odstępie czasu. Jeśli w sposób rzeczywisty dojdzie do jej poprawy, możliwe jest wdrożenie w życie odpowiedniego planu spłaty zobowiązań.

Czas w jakim możliwe jest przeprowadzenie postępowania

Przyjęta zostaje pewna norma określająca czas, w którym mniej więcej rozpatrywane są wnioski upadłościowe. Mianowicie, jest to okres około czterech miesięcy od momentu założenia wniosku.

W przypadku gdy upadły dysponuje jakimkolwiek majątkiem, a sprawa zostaje skierowana do syndyka, okres postępowania wydłuża się o kilkanaście miesięcy.

Reasumując, należy podkreślić, że znowelizowane przepisy ustawy Prawo upadłościowe w zamyśle mają ułatwić proces przeprowadzenia postępowania upadłościowego, usprawnić czas w jakim ono przebiega oraz umożliwić skorzystanie z owego rozwiązania prawnego znacznie większemu gronu dłużników. Czy efekty będą widoczne w najbliższej, jakże trudnej dla każdego z nas rzeczywistości wywołanej pandemią – zobaczymy.

NASZ EKSPERT: PAWEŁ KLICH

Bibliografia:

A. Machowska, Upadłość Konsumencka, Warszawa 2020.

https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/upadlosc-konsumencka (dostęp: 10.01.2021r.)

https://www.spes.org.pl/twoje-prawa/upadlosc-konsumencka (dostęp: 13.01.2021r.)

Kancelaria Senatu Biuro Analiz i Dokumentacji, Upadłość konsumencka – funkcjonowanie w Polsce oraz rozwiązania prawne w wybranych krajach, Warszawa 2012.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *