Ostatnimi czasy w medycynie coraz częściej dostrzegamy korzyści, jakie przynosi wdrażanie systemów teleinformatycznych w jej struktury. Cały czas zderzamy się jednak z panującymi barierami, które powodują zmniejszanie rozgłosu i jednocześnie stosowania tego typu rozwiązań. Mowa tutaj przede wszystkim o zbyt niskich możliwościach technicznych, niejasnych zasadach finansowania oraz braku istnienia przejrzystych regulacji prawnych. Bez względu na przytoczone przeszkody, najważniejsza w tej kwestii jest opinia samych medyków, jako osób obcujących na co dzień z ową technologią i mogących wskazać, jakie są jej rzeczywiste zalety, wady oraz przeszkody w stosowaniu.

Termin telemedycyna wedle WHO oznacza świadczenie usług opieki zdrowotnej, w której kluczową rolę odgrywa rozłączność miejsca, przez wszystkie osoby wykonujące zawody medyczne, przy wykorzystaniu ICT służących wymianie istotnych informacji w celach diagnostycznych, leczniczych oraz zapobiegania chorobom i urazom, prowadzenia badań i ich oceny, zapewnienia, kontynuacji kształcenia pracowników służby zdrowia, czyli w celu poprawy zdrowia jednostek oraz tworzonych przez nie społeczności[1].

Rozwiązania telemedyczne dają szansę na poprawę opieki nad pacjentem i zwiększają efektywność działania całego systemu opieki zdrowotnej. W naszym kraju od lat prowadzone są działania, które mają za zadanie rozpowszechnienie informacji o rozwiązaniach telemedycznych. Jednak są to wzmianki mówiące o jej zastosowaniu w  poszczególnych działach medycyny, przykładowo kardiologii czy ortopedii, a nie mówiące o rozwiązaniach całościowych, jakie daje zastosowanie telemedycyny. Szczególnie ważne dla rozsławienia zalet jakie daje telemedycyna jest udowodnienie, że zachowuje ona całkowite bezpieczeństwo danych pacjenta, jest uregulowana prawnie we właściwy sposób, przynosi jasne efekty, jej stosowanie posiada uzasadnienie ekonomiczne oraz merytoryczne, jak i to że  jest akceptowana zarówno przez medyków jak i przez pacjentów.

Niestety jedną z największych barier, które hamują dalszy rozwój usług telemedycznych w naszym kraju jest istnienie niespójnych przepisów. Wymagane są zmiany, dzięki którym wyjaśniony zostanie choćby problem odpowiedzialności za udzielane świadczenia telemedyczne, zostanie doprecyzowana ochrona danych osobowych oraz sama możliwość udzielania porad medycznych na odległość.

Możliwości techniczne w naszym kraju wciąż rosną, postępuje proces cyfryzacji społeczeństwa, zwiększa się dostęp do nowych technologii, możliwości przeprowadzania transmisji ewoluują. Jednak w dalszym ciągu występuje bariera, spowodowana przede wszystkim brakiem wdrożenia rozwiązań systemowych, które będą wspierać finansowo rozwój telemedycyny w Polsce. Mogłoby to spowodować ujednolicenie pewnych standardów, unowocześnienie dostępnego sprzętu i formatu danych.

Jednak pomijając entuzjazm z jakim część środowiska medycznego przyjmuje możliwość stosowania rozwiązań telemedycznych, trzeba wpierw zwrócić uwagęna dane, mówiące o efektywności stosowania telemedycyny oraz jej skuteczność podczas procesu leczenia, co stanowi ważny aspekt jeśli chodzi o finansowanie takiego sposobu leczenia ze środków publicznych. Szczęśliwie badania potwierdzają skuteczność stosowania owych rozwiązań, powodujących chociażby zmniejszenie liczby hospitalizacji. Przykładowo, stosowanie narzędzi telekardiologicznych przyczynia się do obniżenia śmiertelności wśród osób po zawale serca. Poza tym dzięki takim rozwiązaniom rozszerza się możliwość szybkiego i kompleksowego świadczenia opieki medycznej, co prowadzi do wysokiej racjonalizacji kosztów ochrony zdrowia [2].

Kwestia szczególna to akceptacja takiego sposobu leczenia przez samych pacjentów. Wedle poczynionych badań, akceptacja takiej metody leczenia jest wręcz wysoka [3]. Jednak problemem jest przede wszystkim możliwość stosowania tego narzędzia do leczenia osób starszych. Ważną rolę odgrywają również sami medycy, których zaangażowanie w szerzenie tej metody przeprowadzania konsultacji daje wymierne efekty, ze względu na relację zaufania pacjenta do metod, jakimi posługuje się jego zaufany lekarz. Stąd też akceptacja środowiska lekarskiego w stosunku do tej metody leczenia wydaje się kluczowa. Obecny stosunek medyków do stosowania telemedycyny wydaje się być pozytywny lecz owa kwestia wymaga jeszcze dalszych badań.

Wśród lekarzy biorących udział w kursach z zakresu zdrowia publicznego przeprowadzono badanie, które odbyło się w Szkole Zdrowia Publicznego CMKP w okresie od lutego do czerwca 2012 r. Badanie było anonimowe, a udział dobrowolny. Narzędziem badawczym była ankieta, która składała się z 37 pytań. Według respondentów, dostępność procedur telemedycznych w dziedzinie kardiologii znacząco wpłynęłaby przede wszystkim na poprawę jakości usług POZ (64,4%) i poczucie bezpieczeństwa pacjenta w praktyce (45,5%), a w mniejszym stopniu na efektywność finansową (19,9%) i jakość pracy personelu medycznego (21,5%).Przeszkodę we wdrożeniu rozwiązań telemedycznych w jednostkach, w których pracowali respondenci, stanowiły najczęściej: brak ustalonej formy finansowania tego typu usług lub po prostu brak środków finansowych (38,9%) oraz brak infrastruktury informatycznej i zaplecza technicznego (27,1%), brak informacji i wiedzy na temat dostępnych rozwiązań, możliwości, korzyści (22,9%). Na inne przeszkody wskazała co dziesiąta ankietowana osoba (11,1%)[4].

Z powyżej przytoczonych badań wynika, że telemedycyna pozostaje w kręgu zainteresowania wielu lekarzy. Wyrażają oni chęć wdrożenia wskazanych rozwiązań w codziennej pracy. Wskazane są również liczne korzyści przede wszystkim dla pacjentów,jakie niesie za sobą posługiwanie się tą metodą leczenia, , a są to m.in. zwiększenie bezpieczeństwa czy poprawa jakości świadczonych usług. Do tego dochodzą również względy ekonomiczne.

Przede wszystkim potencjał telemedycyny nie jest wykorzystywany przez słabe zaopatrzenie placówek medycznych w sprzęt potrzebny do prowadzenia wskazanej formy leczenia oraz nacisk w niektórych placówkach na tradycyjne sposoby konsultowania pacjentów. Lekarze deklarują chęć stosowania w swojej praktyce narzędzi telemedycznych, jednak barierą staje się brak środków finansowych oraz potrzebnej infrastruktury, aby rozpowszechnić tę metodę leczenia.

Konkludując, rozwiązania telemedyczne są szeroko akceptowalne przez lekarzy, którzy oczekują wręcz co raz większego rozpowszechnienia takiej metody leczenia, co również ma znaczący wpływ na akceptację pacjentów. Ważne, jest rozpowszechnianie wiedzy na temat rozwiązań jakimi dysponuje telemedycyna oraz dowodów świadczących o skuteczności i efektywności tak prowadzonego leczenia, co również niesie za sobą znaczne korzyści ekonomiczne oraz skraca czas oczekiwania na możliwość udzielenia fachowej pomocy medycznej każdemu z nas.

AUTOR: Paweł Klich

Bibliografia:

1. M.Czarnuch, M.Grabowski, P.Najbuk, Ł.Kołtowski, Otoczenie regulacyjne telemedycyny w Polsce – stan obecny i nowe otwarcie.

2. Piotrowicz R, Rużyłło W. Telekardiologia, Instytut Kardiologii im. Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego, Warszawa 2011.

3. Krawczak K. et al. Willingness to Attend Home Based Exercises Su pervised Over the Internet, materiały konferencyjne – Konferencja Międzynarodowego Towarzystwa Telemedycyny i Zdrowia Med-e-Tel 2011.

4. Zgliczyński W, Pinkas J, Cianciara D, Sitarek M, Berdyga T, Nowicka-Wasilewska J, Kawwa J. Telemedycyna w Polsce, Med. Og Nauk Zdr. 2013; 19(4): 496–499.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *