Na wstępie warto skrótowo przedstawić charakter prawny ulg podatkowych. Zatem, wedle filaru prawa podatkowego – ordynacji podatkowej – ulgami podatkowymi (a więc ulgami w spłacie zobowiązań podatkowych) nazywa się zbiorczo wszelkiego rodzaju zwolnienia, możliwości odliczenia, obniżki, które powodują obniżenie, czy to wysokości samego podatku, czy podstawy jego obliczania. Istnieją rzecz jasna odstępstwa i wyjątki, zwłaszcza w odniesieniu do VAT-u, w kontekście odliczeń będących elementem konstrukcyjnym podatku, ale na potrzeby niniejszego tekstu nie ma potrzeb by wchodzić w tę tematykę głębiej.

Ideą ulg podatkowych, które jak się wydaje wynikają ze sfery polityki socjalnej państwa, jest wspieranie grup ludzi bądź podmiotów z danej branży znajdujących się w kryzysowej sytuacji. Jednakże ulgi, których opracowanie dotyczy mają zgoła inny cel, jakim jest przede wszystkim, wedle zapewnień ustawodawców, zapewnienie warunków stabilnego rozwoju, inwestycji i ekspansji innowacyjnych przedsiębiorstwom czy podmiotom przede wszystkim z branży technologicznej, prowadzącej działalność badawczą, czy z zakresu własności intelektualnej. A więc odmiennie od genezy ulg, tutaj celem ma być stymulacja gospodarki i jej innowacyjnego rozwoju.

Omawiane zmiany, ulgi dotyczą w zasadzie jednolitego mechanizmu wspólnego rodzajom ulg, a mianowicie polegać mają głównie na możliwości odliczania kosztów wynagrodzeń, uzyskania dochodów, przeznaczonych na badania czy rozwój od podatku dochodowego, z tym że w zestawieniu rocznym.

Przechodząc więc do właściwej części, należy wskazać na najważniejsze i wydaje się również, że najbardziej pożądane ulgi wprowadzane tzw. Polskim Ładem, a są to:

  • ulga badawczo rozwojowa, tzw. B+R, która nota bene już funkcjonuje i to z powodzeniem od jakiegoś czasu, natomiast teraz rozpocznie funkcjonowanie w porządku prawnym w nowej odsłonie – krótko omawiając, dotyczy. ona możliwości podwójnego wykorzystania wydatków na badania i rozwój, np. pensji czy ekspertyz. Oprócz zaliczenia do kosztów PIT/CIT można nadto zgodnie z ulgą B+R odliczyć koszty od dochodu. Dotychczas funkcjonowała jako zwolnienie stawiane w alternatywie do ulgi typu IP Box, zwanej inaczej Innovation  Box, teraz ma zacząć funkcjonować łącznie z nią;
  • IP Box/ Innovation Box – jest to rozwiązanie, ulga wprowadzona do porządku podatkowego w 2019 r. art. 30ca ustawy o PIT, celem zachęcenia szeroko rozumianego działu branży IT do pozostawienia swych działalności w Polsce. Ulga polega na 5% stawce podatku dochodowego rozliczanego rocznie. Przywilej podatkowy jest jednak zastrzeżony dla przedsiębiorstw przede wszystkim uzyskujących główną część dochodu z komercjalizacji wytworzonych lub rozwiniętych przez nie praw własności intelektualnej. Przy czym uzyskanie ulgi jest uzależniona od przeniesienia działalności do Polski.  Co więcej, ulgę otrzyma nie tylko podmiot wytwarzający daną własność intelektualną, ale też taki który nabył takie prawa wł. intelektualnej,  a następnie poniósł koszty związane z jego rozwojem lub ulepszeniem. Weryfikowalność opiera się na wykazaniu ilości sprzedanych praw lub z opłat licencyjnych. Wydaje się, że tak niska stawka podatkowa przeciwdziała dalszej optymalizacji podatkowej poprzez minimalizacje jej opłacalności.  Jest to rozwiązanie spotykane w większości państw UE i stąd też zostało zaczerpnięte. Patrząc w przyszłość tego rozwiązania, jest ono jednym z najbardziej godnych aprobaty, szczególnie w dobie przechodzenia coraz większej ilości sektorów do branży technologii rozproszonego rejestru – blockchain. Takie rozwiązanie może istotnie oraz długofalowo przyczynić się do innowacyjności i rozwoju gospodarki, zwracając niejako z nadwyżką otrzymane ulgi podatkowe. Wartym aprobaty jest nadto trend, wedle którego prawodawca wkracza, choć na razie nieśmiało, w unormowanie – choćby pośrednio poprzez prawo podatkowe – sektora korzystającego z technologii blockchain. Szczególnie, gdy ustawodawca daje możliwość połączenia tejże ulgi z ulgą B+R. Choć warto też mieć na uwadze dodatkowe koszty prowadzenia księgowości, które z uwagi na konieczność prowadzenia szczególnej ewidencji rachunkowej, niewątpliwie mogą wzrosnąć.
  • Kolejna ulga mieszcząca się w katalogu innowacyjnych to ulga na prototyp wspomagająca wdrażanie nowoczesnych rozwiązań; a więc ulga na rozliczenie próbnej produkcji, ale też na wdrożenie nowego produktu na rynek.
  • Ulga na wsparcie ułatwiające konkurowanie o specjalistów o kluczowych umiejętnościach – pracownicy innowacyjni; limit odliczania zwiększony ze 100% do 150% wydatków. Pod terminem specjalistów o kluczowych umiejętnościach należy rozumieć przede wszystkim badaczy, programistów, zawody konstruktorskie, inżynieryjne, czy laboratoryjne. 
  • Prócz wymienionych wprowadzone zostaną także inne ulgi podatkowe o charakterze rozwojowym, mającym wspierać ekspansje przedsiębiorstw oraz inne wspierające zwiększanie udziału na rynku. Wśród nich warto jedynie wymienić kilka, jak ulgę na robotyzację linii produkcyjnej; ulgę na ekspansję, przewidującą możliwość podwójnego odliczenia wydatków na poszukiwanie nowych rynków dla polskich produktów; uatrakcyjnienie zasad inwestowania za pośrednictwem venture capital; ulga konsolidacyjna kierowana do firm, które poprzez połączenie się z innym podmiotem zdecydują się na zapobieżeniu jego upadłości (dotyczyć ma to przedsiębiorstw z tej samej branży); czy ulga dla wchodzących na giełdę i dla ekspansji zagranicznej.

Zatem dokonując podsumowania, należy ocenić, że przynajmniej z dzisiejszej perspektywy zmiany w zakresie ulg przewidzianych na procesy innowacyjne, jako korzystne, a w każdym razie posiadające duże prawdopodobieństwa ziszczenia postawionego im celu, czyli zwiększenie innowacyjności gospodarki i wsparciu rozwoju biznesów z branży rozwojowej.

Przede wszystkim, szczególnie aprobująco można odnieść się do połączenia ze sobą stosowania dwóch ulg – IP Box i B+R. Zastosowanie przez przedsiębiorcę obu z nich łącznie pozwoli na rozliczenie wydatków w kosztach, następnie na odliczenie ich od dochodu, by w końcu zapłacić od dochodu podatek stawki 5%.

Z tego też względu, choć sam Polski Ład w ogólności nie należy do przykładów dobrej legislacji, to jednak przytoczone ulgi mają szansę powodzenia w zwiększaniu innowacyjności i jako takie mogą być pozytywne.

Bibliografia:

– Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, 1163, 1243, 1551, 1574, 1834, 1981, 2071, 2105, 2133.

– Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1800, 1927, 2105, 2106.

– Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076, 2105.

– Ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 706.

– L. Kinecka, Ulgi podatkowe jako forma wspierania innowacyjnośći – ocena regulacji dotyczących ulg związanych z nowymi technologiami, Zeszyty Naukowe UEK 5(983), s. 71-85.

– R. Kowalski, Polski Ład: Nowe ulgi podatkowe dla przedsiębiorców, LEX/el. 2021.

– K. Żagun, Innovation Box – domknięcie łańcucha zachęt fiskalnych na działalność rozwojową, LEX/el. 2019.

https://www.podatki.gov.pl/cit/ulgi-i-odliczenia/dzialalnosc-b-r/

https://www.gov.pl/web/finanse/objasnienia-podatkowe-dot-preferencyjnego-opodatkowania-dochodow-wytwarzanych-przez-prawa-wlasnosci-intelektualnej-ip-box

Autor: Marcin Granowski

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *